Misverstand1: de economie krimpt in 2013
Volgens de laatste raming van het CPB daalt het bruto binnenlands product in 2013 met een half procent. De economie krimpt voor het tweede jaar op rij. Maar dat betekent niet dat het bbp op 31 december 2013 lager is dan op 31 december 2012. Integendeel. Tussen die twee data, dus gedurende de 365 dagen van het huidige jaar zal de Nederlandse economie per saldo groeien. Alleen in het eerste kwartaal van 2013 verwacht het CPB nog een kleine krimp. In de volgende drie kwartalen stijgt het bbp. Hard gaat dat niet, maar het is ruim genoeg om de krimp van het eerste kwartaal te compenseren. Als deze prognose uitkomt, is de recessie dus zo goed als voorbij. Het eerste kwartaal is bijna over, de (zeer lichte) groei kan beginnen.
Maar waarom voorspelt het CPB dan toch krimp in 2013? Dat komt door de manier waarop jaarcijfers worden berekend. Het CPB vergelijkt daarvoor het gemiddelde bbp in 2012 met het gemiddelde bbp in 2013. Omdat de Nederlandse economie in de tweede helft van 2012 fors kromp, is het gemiddelde bbp voor dat jaar een hoger dan het niveau van het bbp aan het eind van 2012.
En omdat de economie in de loop van 2013 weer gaat groeien, is het gemiddelde lager dan het niveau van het bbp aan het eind van 2013. Vergelijking van het gemiddelde bbp geeft daardoor krimp aan, terwijl de economie gedurende 2013 toch echt groeit.
De krimp voor 2013 hadden we dus voor het grootste eind 2012 al achter de rug! Bizar? Jazeker. Kijk voortaan dus naar de kwartaalraming, in plaats van de jaar-op-jaar verwachting. Helaas geeft het CPB die raming alleen in een grafiek (op pagina 33), en niet in harde cijfers. Dus hoeveel de groei gedurende 2013 precies bedraagt volgens de inschatting van het CPB, is een gegeven dat in de 114 pagina's van het Centraal Economisch Plan niet is te vinden. Eigenlijk best vreemd.
Misverstand 2: De overheid bezuinigt
De bedragen zijn niet misselijk. Dit jaar neemt het kabinet voor 15 miljard euro aan ‘tekortreducerende maatregelen’ . Volgend jaar komt daar nog eens 5 miljard bij, zo blijkt uit berekeningen van het CPB. In 2013 gaat het nog voor het grootste deel om lastenverzwaringen. Maar de 5 miljard van 2014 bestaat uit louter bezuinigingen. De lasten gaan volgend jaar zelfs iets omlaag.
Maar wordt er ook echt bezuinigd? Gaan de uitgaven van de overheid omlaag? Nee. De collectieve uitgaven stijgen dit jaar met een kwart procent en in 2014 met een half procent. De uitgaven stijgen minder dan zonder de kabinetsmaatregelen het geval was geweest; en dat noemen we bezuinigen. De uitgaventrend (die vooral zo stijl omhoog gaat door extra uitgaven in de gezondheidszorg) wordt afgebogen. Maar van een daling is geen spraken.
Niet-gecorrigeerd voor inflatie nemen de consumptie en investeringen van de overheid in 2013 met 1,7 miljard euro toe, tot 193,4 miljard euro. Volgend jaar is de stijging 4,6 miljard. De overheid geeft gedurende dat jaar 198 miljard euro uit. Nog nooit was dat bedrag zo hoog.
Misverstand 3: Werkloosheid stijgt door baanverlies
Nu wordt het raar. Want hoe kan dit nu een misverstand zijn? Natuurlijk stijgt de werkloosheid omdat er meer mensen zijn die hun baan verliezen dan werklozen die werk vinden. Toch?
Niet dus. In elk geval niet in de afgelopen twee jaar. Toen vonden per saldo meer werklozen werk, dan werkenden werkloos werden. En toch liep in beide jaren de werkloosheid op. Dat kwam omdat veel mensen zich nieuw op de arbeidsmarkt aanboden. De beroepsbevolking groeide sneller dan de werkgelegenheid, en het gevolg was werkloosheid. Waarschijnlijk waren het vooral partners in gezinnen met één inkomen die nieuw de arbeidsmarkt opgingen. Wellicht omdat het inkomen van de werkende partners door de recessie minder zeker leek, scheef het CPB in een eerdere studie.
In 2013 en 2014 verliezen waarschijnlijk wel meer werkenden hun baan, dan werklozen werk vinden, zo verwacht het CPB. Het misverstand is dan weggewerkt. Maar ook de komende jaren loopt de werkloosheid vooral op door toename van de beroepsbevolking.
| 2013 | Bron(nen) © Pancras Pouw |
| PJP consultancy | alle rechten voorbehouden | Pancras Pouw |
|--------------------Disclaimer--------------------|